300 kilometrów na północ od koła polarnego, w północnej Rosji, położony jest Norylsk, okrzyknięty najbardziej ponurym i przygnębiającym miastem na świecie. Zimą pogrążony w całkowitych ciemnościach nocy polarnej, ściśnięty 50-stopniowym mrozem i zasypany kilkumetrowymi zaspami, jest ostatnim przystankiem przed Arktyką, miejscem gdzie diabeł mówi dobranoc.
Norylsk jest największym miastem wysuniętym najdalej na północ naszej półkuli i tylko jednym z zaledwie trzech miast znajdujących się na obszarze panowania wiecznej zmarzliny. Dlaczego Norylsk jest tak depresyjnym miejscem? Z kilku powodów.
![](https://ipla.pluscdn.pl/dituel/cp/3u/3ujt1myhcnuzhjbkhugs6ui8e7ktg33m.jpg)
50 stopni poniżej zera
Miasto położone jest na szerokości geograficznej północnego krańca Skandynawii i środkowej Grenlandii. Sroga zima spowodowana jest głównie lokalizacją Norylska, który znajduje się w środkowej Syberii w dorzeczu Jeniseju na zachodnich krańcach Wyżyny Środkowosyberyjskiej.
Nad obszar ten bardzo wcześnie, bo już w pod koniec września, napływa arktyczne powietrze, dzięki któremu mróz pojawia się nawet w pełni dnia. W najmroźniejsze zimowe noce termometry pokazują tam minus 50 stopni. Przy silniejszych podmuchach wiatru, temperatura, odczuwana przez ludzkie ciało, spada do nawet minus 60 stopni.
![](https://ipla.pluscdn.pl/dituel/cp/k9/k9wj3fprxdx2wz4r7iox9anxjrzu8oyv.jpg)
W ciągu dnia, który jest bardzo krótki, i trwa zaledwie kilkadziesiąt minut, Słońce bardzo nisko wędruje nad horyzontem i tak szybko się zza niego wyłania, jak się chowa. Przez to powietrze nie jest w stanie się dostatecznie ogrzać i mimo pełni dnia temperatura sięga średniego poziomu minus 35 stopni. Ujemne temperatury notowane są średnio aż przez 280 dni w ciągu roku.
Kilkumetrowe zaspy śnieżne
Pierwsze śnieżyce pojawiają się już na początku października. Miasto przez kilka miesięcy potrafi być zasypane śniegiem sięgającym wysokości ponad metra, a zaspy dochodzą do kilku metrów, przy tym szczelnie zakrywając drzwi, a nawet okna w budynkach.
![](https://ipla.pluscdn.pl/dituel/cp/9p/9pyztsx1zs4e2fge95rdr7hdpvjfwbab.jpg)
Po śnieżycach z prawdziwego zdarzenia miasto, które ma na swoim stanie dziesiątki pługów, przez jakiś czas pozostaje unieruchomione. W zasypanych budynkach, ludzie zmuszeni są oczekiwać aż do roztopów, a żadne zabawy na śniegu nie wchodzą w grę. Dlaczego?
Zanieczyszczone powietrze
Śnieg bardzo często zmienia barwę z białego na czarny. To efekt skrajnego zanieczyszczenia powietrza. Ciężki przemysł doprowadził do tego, że jest to jedno z najbardziej skażonych miejsc na Ziemi. Wydobywa się tam ogromne ilości metali, tam też znajduje się największy na świecie zakład wytopu metali ciężkich.
![](https://ipla.pluscdn.pl/dituel/cp/ts/tss4ja4zengmsjebpeqpp6sy4z9dk957.jpg)
Rocznie produkuje się około pół miliona ton miedzi, tyle samo niklu i 2 miliony ton dwutlenku siarki. Wydobywa się i wytapia również kobalt, platynę i pallad. Poza czarnym śniegiem, w powietrzu czuć cały czas siarkę, a średnia długość życia pracowników kombinatu jest o całe 10 lat krótsza niż wynosi średnia w Rosji.
Ponad miesiąc bez Słońca
Tęgi mróz, wszechobecny śnieg i skażone powietrze osiągają swe apogeum podczas nocy polarnej, która trwa w Norylsku od końca listopada aż do połowy stycznia. Całkowite ciemności spowijają miasto przez 44 doby. W pierwszej połowie stycznia, tuż przed pierwszym wschodem słońca, ludzie najczęściej skarżą się na depresję, co potwierdza największa liczba samobójstw.
![](https://ipla.pluscdn.pl/dituel/cp/d2/d2tya5yhgh5sz5trdzm1zzer28o61v5p.jpg)
Pełna przemocy historia
Ludność Norylska stanowią głównie byli więźniowie łagrów, siłą zmuszani do pracy w urągających człowiekowi warunkach, oraz ich potomkowie, którzy nie mogąc znaleźć dla siebie innego schronienia, pozostają w tym smutnym mieście i wiążą z nim przyszłość. Władze robią co mogą, aby ich zatrzymać, np. utrudniając kontakt ze światem zewnętrznym i możliwość wyjazdu.
Aż trudno uwierzyć, że w latach 30. ubiegłego wieku tysiące ludzi skazanych na ciężkie roboty w tej części Syberii, potrafiło znieść tak potężne, wręcz niewyobrażalne mrozy i śniegi. Wydaje się, że jedynym pocieszeniem była myśl o lecie, które mimo iż jest krótkie, to jednak potrafi być przyjemne i przynosić słoneczne dni z temperaturą w cieniu sięgającą 30 stopni. Miasto powstało w 1920 roku, jednak prawa miejskie nadano mu dopiero w 1953 roku.
![](https://ipla.pluscdn.pl/dituel/cp/bb/bb7qr4qghmz7cq28qu9yj5own7jrpmrq.jpg)
Miasto zamknięte dla obcych
Jeśli klimat i historia Norylska sprawia, że chcielibyście odwiedzić to niezwykłe miejsce, od razu Was uprzedzamy. Żaden obcokrajowiec do Norylska nie ma wstępu. Mogą tam wjeżdżać i mieszkać wyłącznie Rosjanie mający stałe obywatelstwo oraz przedsiębiorcy z Białorusi.
Z uwagi na znajdujące się tam kluczowe zakłady przemysłowe, które wymagają ochrony przed ewentualnym sabotażem, a także ukryciem faktu ubóstwa tamtejszej ludności i potwornego skażenia środowiska naturalnego, władze rygorystycznie pilnują tego kto i gdzie się przemieszcza.
![](https://ipla.pluscdn.pl/dituel/cp/fi/fi7k32m8125nq5r4hr5ahm55cb73wwb3.jpg)
Nawet Rosjanie mają problem z dojazdem, ponieważ do wyboru mają tylko statek lub samolot. W obu przypadkach podróż jest długa i męcząca. Wiosną, podczas roztopów, ziemia rozmięka do tego stopnia, że grzęzną w niej ciężarówki. Transport drogowy to zły pomysł.
Na początku lat 50. rozpoczęto budowę stacji i linii kolejowej, która miała połączyć Norylsk z resztą terytorium Rosji, jednak po śmierci Stalina projekt został porzucony, bo uznano go za zbyt kosztowny, a z powodu warunków klimatycznych, niemal niemożliwy do realizacji.
![](https://ipla.pluscdn.pl/dituel/cp/hm/hm3wzceq95u12gn2uk2c5vxc1efk5atu.jpg)
Dodajmy, że zimą miasto jest całkowicie odcięte od świata, nikt nie może się do niego dostać, ani też z niego wydostać. Nic dziwnego, że miejscowi z przekąsem mówią, że mieszkają na Księżycu, bo zarówno odcięcie od świata, jak i krajobrazy panujące wokół, sprawiają takie wrażenie.
Jaka przyszłość czeka Norylsk?
Niestety, bardzo niepewna, ponieważ średnie temperatury powietrza systematycznie tam wzrastają, wieczna zmarzlina zaczyna się roztapiać, a grunt rozmiękać, pochłaniając wszystko, co na nim stoi. To oznacza, że budynki wznoszone na palach, trzeba będzie przebudować, bo w przeciwnym razie zaczną pękać i obracać się w ruinę.
Podobnie jak w innych regionach strefy subpolarnej, ocieplenie klimatu postępuje najszybciej na świecie. Mieszkańcy mieli tego jasny dowód w lipcu 2013 roku. Temperatura sięgnęła tam w cieniu 32 stopni i była najwyższą od momentu rozpoczęcia ciągłych pomiarów w 1972 roku.
Choć wydaje się, że ocieplenie klimatu w Norylsku może się okazać bardzo kosztowne, ze względu na zmiany w budownictwie, jakie trzeba będzie poczynić, to jednak słabsze mrozy, to również mniejsze koszty ogrzewania. Rozłożą się one w czasie, bo tęgie mrozy i duże śniegi, nawet przy ociepleniu klimatu, pozostaną w Norylsku przynajmniej przez następne dziesięciolecia.
Źródło: TwojaPogoda.pl